Bir Cortex-M projesinde linker script ne işe yarar? .text, .data, .bss bölümleri Flash ve RAM'e nasıl yerleşir? LMA ve VMA farkı nedir?

Linker script, derlenmiş nesne dosyalarındaki bölümlerin (section) hedefin bellek haritasında nereye yerleşeceğini ve başlangıç kodunun kullanacağı sembolleri tanımlar.

LMA ve VMA

• VMA (Virtual Memory Address): Değişkenin çalışma anında kullanılan adresi (RAM).
• LMA (Load Memory Address): Değerin imajda saklandığı adres (Flash).

.data bölümünün VMA'sı RAM, LMA'sı Flash'tır. Startup kodu ilk değerleri LMA'dan VMA'ya kopyalar.

MEMORY
{
  FLASH (rx)  : ORIGIN = 0x08000000, LENGTH = 512K
  RAM   (rwx) : ORIGIN = 0x20000000, LENGTH = 128K
}

_estack = ORIGIN(RAM) + LENGTH(RAM);

SECTIONS
{
  .isr_vector : { KEEP(*(.isr_vector)) } > FLASH
  .text   : { *(.text*) *(.rodata*) . = ALIGN(4); _etext = .; } > FLASH

  _sidata = LOADADDR(.data);
  .data : { _sdata = .; *(.data*) . = ALIGN(4); _edata = .; } > RAM AT> FLASH

  .bss  : { _sbss = .; *(.bss*) *(COMMON) . = ALIGN(4); _ebss = .; } > RAM
}

Pratik kullanım alanları

• Fonksiyonu RAM'de çalıştırmak (Flash silme/yazma sırasında veya hız için): __attribute__((section(".ramfunc"))) ve bu bölümü > RAM AT> FLASH olarak tanımlamak.
• noinit bölümü: Reset sonrası korunması gereken veriler (hata kaydı, reset sayacı) için sıfırlanmayan bir RAM bölümü.
• Bootloader + uygulama: Uygulamanın FLASH ORIGIN değerini bootloader'dan sonraya kaydırmak ve SCB->VTOR ayarlamak.
• KEEP(), --gc-sections ile kullanılmayan kodun silinmesi sırasında vektör tablosunun korunmasını sağlar.

Bellek kullanımını görmek

arm-none-eabi-size firmware.elf
#   text    data     bss     dec
#  24816     412    6020   31248
# Flash = text + data,  RAM = data + bss (+ stack/heap)
arm-none-eabi-gcc ... -Wl,-Map=firmware.map -Wl,--print-memory-usage