Concurrency ile parallelism arasındaki fark nedir?

• Concurrency (eşzamanlılık): birden fazla işin aynı zaman aralığında ilerlemesidir. İşler sırayla, birbirinin arasına girerek yürütülebilir; tek çekirdekte bile mümkündür. Bir yapı/tasarım meselesidir.
• Parallelism (paralellik): birden fazla işin aynı anda fiziksel olarak çalışmasıdır. Birden fazla çekirdek veya işlemci gerektirir. Bir yürütme meselesidir.

Benzetme: tek bir aşçı çorba kaynarken salata doğrar (concurrency); iki aşçı aynı anda farklı yemekleri yapar (parallelism).

import asyncio
# Concurrency: 3 HTTP isteği beklerken birbirini bloklamaz
async def main():
    results = await asyncio.gather(fetch(u1), fetch(u2), fetch(u3))

from concurrent.futures import ProcessPoolExecutor
# Parallelism: CPU yoğun iş çekirdeklere dağıtılır
with ProcessPoolExecutor() as ex:
    results = list(ex.map(resize_image, images))

Bir sistem hem eşzamanlı hem paralel olabilir: çok çekirdekli bir sunucuda çalışan Go programı goroutine'leri birden fazla çekirdeğe dağıtır.

Rob Pike'ın özeti: "Concurrency, birçok şeyle aynı anda ilgilenmek; parallelism, birçok şeyi aynı anda yapmaktır."