MPLS nasıl çalışır? Label, LSR/LER, VRF ve MPLS L3VPN kavramlarını açıklayın.

MPLS, paketleri her router'da IP tablosuna bakarak değil, paketin önüne eklenen kısa bir label'a göre ileten bir taşıma teknolojisidir. Operatörlerde asıl kullanım alanı L3VPN ve trafik mühendisliğidir.

Temel yapı

• Label: L2 ve L3 header arasına eklenen 32 bitlik "shim" header; içinde 20 bit label değeri, 3 bit TC (QoS), bottom-of-stack biti ve TTL bulunur. Birden fazla label üst üste konabilir (label stack).
• LER / PE (Provider Edge): Etiketi ekleyen (push) ve kaldıran (pop) kenar router.
• LSR / P (Provider): Çekirdekte sadece label değiştiren (swap) router.
• CE (Customer Edge): Müşterinin router'ı; MPLS'ten haberi yoktur.
• LDP: Label'ların komşular arasında dağıtılmasını sağlar. Etiketler IGP (OSPF/IS-IS) rotalarına bağlanır.
• PHP (Penultimate Hop Popping): Son router'dan bir önceki router label'ı kaldırır, egress PE'nin iş yükünü azaltır.

MPLS L3VPN

1. PE router'da her müşteri için ayrı bir VRF (ayrı routing tablosu) vardır; böylece müşteriler aynı IP aralığını (10.0.0.0/8) kullanabilir.
2. Route Distinguisher (RD): Çakışan prefix'leri benzersiz yapar (VPNv4 prefix = RD + IPv4).
3. Route Target (RT): Hangi VRF'nin hangi rotaları import/export edeceğini belirler; hub-and-spoke gibi topolojiler buna göre kurulur.
4. PE'ler arasında MP-BGP ile VPNv4 rotaları taşınır.
5. Paket iki label taşır: dış label PE'ye ulaştırır, iç label hedef VRF'yi belirtir.

Günümüzdeki yeri

MPLS hâlâ operatör omurgalarının temelidir; Segment Routing (SR-MPLS, SRv6) LDP'nin yerini almaya başlamıştır. Kurumsal tarafta MPLS VPN hatlarının yerini kısmen SD-WAN almaktadır.

show mpls forwarding-table
show ip vrf
show bgp vpnv4 unicast all