MVC, MVP ve MVVM mimari desenleri arasındaki farklar nelerdir?

Üçü de UI uygulamalarında sunum (görünüm) ile iş mantığını ayırmayı amaçlar; fark, View ile mantık katmanının nasıl konuştuğundadır.

MVC (Model-View-Controller)

• Model: veri ve iş kuralları.
• View: veriyi gösterir.
• Controller: kullanıcı girdisini alır, Model'i günceller, hangi View'un gösterileceğine karar verir.
• Web framework'lerinde (Spring MVC, ASP.NET MVC, Rails, Django'da MTV olarak) yaygındır: istek Controller'a gelir, Controller Model'den veriyi alıp View/template'e verir.

MVP (Model-View-Presenter)

• View pasiftir ve bir arayüz üzerinden Presenter'a olayları iletir.
• Presenter, View'u arayüz üzerinden doğrudan günceller (view.showError(...)).
• Presenter, View arayüzü mock'lanarak kolayca test edilir. Eski Android ve WinForms projelerinde yaygındı.

MVVM (Model-View-ViewModel)

• ViewModel, View'un ihtiyaç duyduğu durumu (state) ve komutları gözlemlenebilir özellikler olarak sunar.
• View, data binding ile ViewModel'e bağlanır; ViewModel View'u tanımaz.
• WPF/.NET MAUI, Android Jetpack (ViewModel + StateFlow/Compose), SwiftUI ve Angular/Vue gibi reaktif dünyada yaygındır.

Kısa örnek (MVVM fikri)

class LoginViewModel(private val repo: AuthRepository) : ViewModel() {
    private val _state = MutableStateFlow(LoginState())
    val state: StateFlow<LoginState> = _state       // View bunu gözlemler

    fun onLoginClick(email: String, pass: String) = viewModelScope.launch {
        _state.update { it.copy(loading = true) }
        val ok = repo.login(email, pass)
        _state.update { it.copy(loading = false, error = if (ok) null else "Hatalı giriş") }
    }
}

Dezavantajlar

MVVM'de binding hatalarını ayıklamak zor olabilir ve küçük ekranlar için fazla tören (boilerplate) getirir. MVC'de Controller'ların şişmesi ("Massive View Controller") klasik bir sorundur.