Node.js event loop'u nasıl çalışır? libuv'nin rolü ve event loop aşamaları nelerdir?

Node.js JavaScript'i tek bir thread'de çalıştırır, ama I/O işlemlerini engellemeden (non-blocking) yürütür. Bunu, C ile yazılmış libuv kütüphanesi sağlar.

libuv ne yapar?

• Ağ I/O'su için işletim sisteminin asenkron mekanizmalarını kullanır (Linux'ta epoll, macOS'ta kqueue, Windows'ta IOCP). Burada ek thread gerekmez.
• İşletim sisteminin asenkron desteği olmayan işleri thread pool'da yürütür (varsayılan 4 thread, UV_THREADPOOL_SIZE): dosya sistemi (fs), dns.lookup, crypto.pbkdf2, zlib.
• İş bitince callback'i event loop'un ilgili kuyruğuna koyar.

Event loop aşamaları

1. timers: süresi dolmuş setTimeout / setInterval callback'leri
2. pending callbacks: bir önceki turdan ertelenen bazı sistem callback'leri (ör. TCP hataları)
3. idle, prepare: iç kullanım
4. poll: yeni I/O olaylarını alır ve callback'lerini çalıştırır; yapılacak iş yoksa burada bekler
5. check: setImmediate callback'leri
6. close callbacks: socket.on("close") gibi kapanış callback'leri

Her callback'ten sonra process.nextTick kuyruğu, ardından Promise microtask kuyruğu tamamen boşaltılır.

Pratik sonuç: event loop'u bloklamayın

Tek thread olduğu için uzun süren senkron bir işlem tüm istekleri durdurur:

app.get("/rapor", (req, res) => {
  const sonuc = agirHesap();   // 2 saniye CPU: bu sürede hiçbir istek yanıtlanmaz
  res.json(sonuc);
});

Bloklayan örnekler: büyük JSON.parse/stringify, senkron fs.*Sync çağrıları, crypto.pbkdf2Sync, felaketsel backtracking yapan regex (ReDoS), büyük dizilerde yoğun döngüler.

Çözümler: işi parçalara bölmek, worker_threads, iş kuyruğu (BullMQ) ile ayrı worker'lara taşımak.

Teşhis

perf_hooks.monitorEventLoopDelay() ile event loop gecikmesi ölçülür; clinic.js veya --cpu-prof ile bloklayan fonksiyon bulunur.