Optimistic locking ile pessimistic locking arasındaki fark nedir?

İki kullanıcının aynı kaydı aynı anda güncellemesi sonucu birinin değişikliğinin kaybolmasına lost update denir. İki yaklaşımla önlenir.

Pessimistic locking

"Çakışma olacak" varsayımıyla kaydı okurken kilitler; transaction bitene kadar diğerleri bekler.

BEGIN;
SELECT bakiye FROM hesaplar WHERE id = 1 FOR UPDATE;  -- satır kilitlenir
UPDATE hesaplar SET bakiye = bakiye - 100 WHERE id = 1;
COMMIT;

Optimistic locking

"Çakışma nadirdir" varsayımıyla kilit almaz. Bir version sütunu tutulur; güncelleme sırasında versiyonun değişmediği kontrol edilir.

-- Okurken: version = 7
UPDATE urunler
SET stok = 9, version = version + 1
WHERE id = 10 AND version = 7;
-- Etkilenen satır 0 ise başkası önce güncellemiş: yeniden oku ve tekrar dene

ORM'ler bunu hazır sunar (JPA @Version, Django'da elle, SQLAlchemy version_id_col).

Pratik kural: stok düşme, bakiye gibi kısa ve sık çakışan işlemlerde pessimistic; kullanıcının bir formu dakikalarca açık tuttuğu düzenleme ekranlarında optimistic tercih edilir. Basit sayaçlarda ise UPDATE ... SET stok = stok - 1 WHERE stok > 0 gibi atomik güncelleme çoğu zaman ikisine de gerek bırakmaz.