ASP.NET Core DI'da Transient, Scoped ve Singleton lifetime'ları arasındaki fark nedir? Captive dependency nedir?

builder.Services.AddTransient<IEmailFormatter, EmailFormatter>();
builder.Services.AddScoped<IOrderService, OrderService>();
builder.Services.AddDbContext<AppDbContext>(o => o.UseNpgsql(cs)); // Scoped
builder.Services.AddSingleton<IClock, SystemClock>();

Captive dependency

Uzun ömürlü bir servisin daha kısa ömürlü bir servisi constructor'da alıp ömrünü uzatmasıdır. En yaygın hata: Singleton içine Scoped DbContext inject etmek. DbContext tüm istekler tarafından paylaşılır; thread-safe olmadığı için eşzamanlı isteklerde hata verir ve change tracker sonsuza kadar büyür.

Development ortamında ASP.NET Core ValidateScopes ile bunu yakalar: Cannot consume scoped service from singleton.

Singleton'dan scoped servis kullanmak gerekirse

public class CleanupWorker(IServiceScopeFactory scopeFactory) : BackgroundService
{
    protected override async Task ExecuteAsync(CancellationToken ct)
    {
        while (!ct.IsCancellationRequested)
        {
            using var scope = scopeFactory.CreateScope();
            var db = scope.ServiceProvider.GetRequiredService<AppDbContext>();
            await db.Sessions.Where(s => s.Expired).ExecuteDeleteAsync(ct);
            await Task.Delay(TimeSpan.FromMinutes(5), ct);
        }
    }
}

Kurallar

• Bir servis, kendisinden kısa ömürlü bağımlılık almamalı.
• Singleton'lar thread-safe olmalı.
• IDisposable transient servisler container tarafından scope sonunda dispose edilir; root scope'tan çözülürse uygulama kapanana kadar bellekte kalır.